Renfe

Coa Sostibilidade e Medio Ambiente

Política ambiental de Renfe

Renfe, a través da súa estratexia de Responsabilidade Social Empresarial “Un tren de valores”, estableceu unha serie de compromisos coa sociedade como eixes da súa xestión, entre eles un compromiso coa sustentabilidade e coa protección do medio ambiente.

Neste apartado podes conseguir toda a información sobre a nosa política ambiental, sobre as interaccións ambientais dos nosos servizos e sobre as nosas actividades no tocante á sustentabilidade. Ademais, desde aquí poderás coñecer toda a información para poderes participar con nós en actividades relacionadas co fomento da mobilidade sustentable e coa protección do medio ambiente.

Cifras da sustentabilidade en Renfe

Renfe, ademais de contar coas vantaxes asociadas a un modo de transporte sustentable coma o ferrocarril, realiza todos os días un esforzo encamiñado á redución dos seus impactos ambientais, cuns estándares esixentes de xestión ambiental froito do compromiso coa sustentabilidade e co medio ambiente adquirido por Renfe.

Renfe, locomotora da mobilidade sustentable

O ferrocarril é o modo de transporte de viaxeiros e de mercancías que presenta un menor impacto ambiental no seu conxunto, así como o modo que menos enerxía consome por unidade transportada, que presenta uns menores niveis de emisións de CO2, que menos contribúe á contaminación local nas áreas urbanas e que xera un menor impacto acústico. Ademais, a ocupación do terreo realizada polas infraestruturas ferroviarias é, en termos relativos, menor ca o espazo ocupado polas estradas.

Todas estas vantaxes ambientais, ademais doutras como son a menor taxa de accidentes do transporte ferroviario e a redución da conxestión urbana, fan que o tren sexa o modo de transporte que menos custos externos lle xera á sociedade. A estrada e a aviación xeran entre 2 e 5 veces máis custos externos ca o ferrocarril.

Menos emisións de CO2
O ferrocarril é o medio que realiza unhas menores emisións de CO2 por unidade transportada, entre 3 e 5 veces menos que viaxando por estrada e entre 7 e 10 veces menos que viaxando en avión. Renfe reduciu en máis dun 30% as súas emisións por unidade transportada no período 1990-2007.

Así, por exemplo, no traxecto Barcelona-Madrid un viaxeiro que utilice o Ave xera unhas emisións de 13 quilogramos de CO2, mentres que un viaxeiro que utilice o avión produce unhas emisións de 70 quilogramos. Con estes datos, o aforro na emisión de CO2 á atmosfera que se produce ao transferir viaxeiros do avión e do coche cara ao tren de Alta Velocidad é moi elevado. O aforro estimado en toneladas de CO2 pola transferencia modal desde o avión e o automóbil privado no corredor Madrid-Zaragoza-Barcelona cara ao tren de Alta Velocidad estímase anualmente en máis de 200 000 toneladas de CO2/ano, unha cifra similar á das emisións do consumo eléctrico doméstico dunha cidade como Zaragoza.

Estas menores emisións son debidas a:

  • Consumo eléctrico: consumo eficiente

    A utilización do freo rexenerativo, tecnoloxía de xeración de enerxía polo motor no proceso de freada, permite que algúns trens volvan á rede entre un 6 e un 10% da enerxía en Alta Velocidad e ata un 40% en Cercanías.

    Os avances incorporados en novos trens como os Civia permiten aforrar un 30% de enerxía, o que minimiza os efectos ambientais dos nosos servizos.

    A condución económica dos nosos trens permite aforros enerxéticos de ata un 10% nalgúns traxectos.

  • Utilización de enerxías renovables

    O consumo de enerxía eléctrica permítelle a Renfe utilizar enerxías renovables, a diferenza doutros modos de transporte.

    Durante o ano 2007 un 21,11% da enerxía utilizada por Renfe procedeu de fontes renovables, co que se superan os obxectivos europeos de utilización de renovables para 2020.

    Co aumento da cota de enerxías renovables no mix nacional hanse reducir progresivamente as emisións de CO2 debidas ao ferrocarril.

  • Transporte público: menor consumo de enerxía

    O ferrocarril, igual ca outros modos de transporte colectivo, ten un menor consumo de enerxía, xa que realiza un aproveitamento máis eficiente das prazas ca os modos de transporte privados.

    Estes factores fan que o ferrocarril consuma entre 2 e 5 veces menos ca outros modos por unidade transportada.

  • Redución das emisións contaminantes locais

    Renfe, ao consumir preferentemente enerxía eléctrica, reduce considerablemente a emisión de contaminantes atmosféricos locais causantes de graves enfermidades, como son os óxidos de xofre e de nitróxeno, o monóxido de carbono, as partículas en suspensión ou os compostos orgánicos volátiles, e evita así aumentos da polución nas cidades fronte aos modos de transporte por estrada.

    Os trens de Cercanías, ao consumir na gran maioría enerxía eléctrica, facilitan a mobilidade nas cidades sen contribuíren á contaminación atmosférica urbana.

  • Menores emisións acústicas

    Os trens de Renfe producen menores emisións acústicas ca outros modos como a estrada ou a aviación.

    O ruído ferroviario, cando se produce, é puntual e menos molesto ca o ruído continuo que causa unha estrada.

    No caso do ferrocarril, é posible aplicar medidas nas fontes emisoras, no material rodante ou na infraestrutura, mentres que noutros modos como a aviación adóitanse aplicar medidas paliativas nos receptores do ruído, menos efectivas e máis traumáticas.

  • Menor ocupación de espacio

    O ferrocarril ocupa entre 2 e 3 veces menos espazo por unidade transportada ca as estradas. A nivel europeo, o ferrocarril —cun 8% do mercado— realiza só un 2% da ocupación de territorio debida ao transporte.

    Aínda que a construción de liñas de Alta Velocidad realiza unha ocupación do espazo, estas liñas ocupan un 35% menos ca unha autovía de dous carrís por sentido.

    Unha liña de ferrocarril ten unha capacidade de transporte de 9000 viaxeiros, 6 veces máis ca as infraestruturas para o transporte con autobús e 45 veces máis ca as dos automóbiles.

  • Custos externos

    Todas as vantaxes ambientais enumeradas, ademais doutros factores como a taxa de accidentes e a conxestión (un só tren de Cercanías en dobre composición evita ata tres quilómetros de atasco en autovía), fan que o transporte por ferrocarril en España sexa o modo de transporte que menos custos externos xera por unidade transportada: 5 veces menos ca o transporte por estrada de mercancías, 3 veces menos ca o transporte por estrada de viaxeiros e 2 veces menos ca a aviación civil. Os custos externos do transporte no noso país achéganse ao 10% do PIB.

Principais indicadores de xestión sustentable

<p class="texto_parrafo">Renfe xera unha serie de impactos ambientais menores ca outros modos de transporte, que ano tras ano nos esforzamos en reducir e, de ser posible, eliminar. As principais magnitudes ambientais durante o ano 2007 e a súa evolución son as seguintes:

Consumo enerxético:

Consumo enerxético para tracción
2004 % 2005% 2006% 2007 % 2008 %
Tj tracción eléctrica 7.094,10 65,7 7.496,00 71,7 7.483,00 71,8 7.402,00 72,2 7.724,89 73,8
Tj tracción diésel 3.705,01 34,3 2.956,93 28,3 2.935,84 28,2 2.845,61 27,8 2.740,46
Tj total 10.799,11 10.452,93 10.418,84 10.247,61 10.465,35

Intensidade enerxética en usos de tracción
2004 2005 2006 2007 2008
Kj / UT 348,99 338,51 333,17 335,85 329,01
Evolución (base 2004) 100 97,00 95,47 96,23 94,27

Emisións de CO2 para tracción
20042005 2006 20072008
Kg CO2 debidos á electricidade 897.785.314 780.875.625 700.527.629 705.245.921 596.532.400
Kg CO2 debidos ao diésel 267.596.000 255.370.640 253.548.540 245.757.400 236.676.729
Total kg CO2 1.165.381.314 1.036.246.265 954.076.169 951.003.321 833.209.129
g CO2/UT 37,66 33,56 30,51 31,17 26,19
Evolución en % sobre base 2004 100,00 85,27 77,48 79,20 66,56

Se queres coñecer ou ampliar a túa información sobre as nosas magnitudes ambientais, podes facelo na nosa memoria ambiental.

Certificados no respecto ao medio ambiente

Froito do noso compromiso coa sustentabilidade e a protección do medio ambiente, Renfe integra en todas as súas actividades o respecto ao medio ambiente. Por este motivo, actualmente atopámonos en proceso de certificarmos os servizos das nosas diferentes áreas de actividade mediante a implantación de sistemas de xestión ambiental acordes coa norma UNE-EN-ISO 14001 e, nalgúns casos, mediante a implantación de sistemas integrados baixo a norma UNE-EN-ISO 14001 de xestión ambiental e UNE-EN-ISO 9001 de xestión da calidade.

Durante o ano 2007 os servizos de Renfe con sistemas de xestión ambiental certificados coa norma UNE-EN-ISO 14001 foron:

Área de actividade Servizo Número de certificación
Taller de Córdoba CGM 01/065
Fabricación e mantemento Taller de Ourense CGM 01/074
Alta Velocidad - Larga Distancia O transporte de viaxeiros e a prestación do servizo polas liñas de Alta Velocidad Madrid-Sevilla e Madrid-Málaga, así como o seguimento e control das actividades contratadas.

Este servizo dispón dunha certificación integrada SGI-001/2003, que inclúe: Certificación de calidade segundo a UNE-EN-ISO 9001 n.º ER- 1143/20003.
Certificación ambiental segundo a UNE-EN- ISO 14001 n.º GA- 1999/0229

Cercanías e Media Distancia Servizos de Media Distancia con trens TRD, rede Exprés e R-598. GA-2007/0093

Ademais, Renfe certificou servizos de Cercanías segundo a norma de transporte público de pasaxeiros UNE-EN-ISO 13816, norma que inclúe como requisito o seguimento de varios indicadores ambientais cos que avaliar a mellora da xestión e a eficiencia en cuestións como o consumo de enerxía, de auga ou de papel. Estes servizos atópanse nos seguintes núcleos de Cercanías:

Tres liñas do núcleo de Cercanías de Asturias:

  • Liña C-1 Xixón/Oviedo–Puente de los Fierros
  • Liña C-2 Oviedo–El Entrego
  • Liña C-3 Llamaquique/Oviedo-San Juan de Nieva

    Máis información en: Cercanías Asturias

Tres liñas do núcleo de Cercanías de Bilbao:

  • Liña C-1 Bilbao Abando-Santurzti
  • Liña C-2 Bilbao Abando–Muskiz
  • Liña C-3 Bilbao Abando–Orduña

    Máis información en: Cercanías Bilbao

Tres liñas do núcleo de Cercanías de Valencia:

  • Liña C-1 de València Nord a Gandía.
  • Liña C-2 de València Nord a Xátiva e Moixent.
  • Liña C-6 de València Nord a Castelló de la Plana.

    Máis información en: Cercanías Valencia

Renfe, unha empresa sustentable

O respecto ambiental é un atributo esencial de Renfe e é un elemento de diferenciación fronte a outros modos de transporte. Por iso, Renfe incluíu a sustentabilidade como un dos obxectivos dos seus plans estratéxicos. Ademais, é un dos compromisos de Renfe en materia de responsabilidade social, dentro da súa estratexia "Un tren de valores".

A política, o compromiso e o decálogo ambiental constitúen os principais elementos da xestión ambiental en Renfe. Estas ferramentas, aprobadas polo Comité de Dirección de Renfe en decembro de 2005, sitúan a sustentabilidade como un elemento estratéxico para a compañía.

Política ambiental de Renfe

O obxectivo de Renfe no eido do medio ambiente é reducir e mesmo eliminar os efectos ambientais ligados aos seus servizos.

Para tal efecto, Renfe segue unha política ambiental baseada en tres eixes fundamentais:

  • A adecuación ambiental dos servizos de Renfe, mediante o cumprimento da lexislativa ambiental vixente e dos compromisos ambientais adquiridos voluntariamente.
  • A difusión e posta en valor das vantaxes ambientais do ferrocarril como modo de transporte.
  • A xestión dos aspectos ambientais existentes na relación entre infraestrutura e operación.

Compromiso ambiental de Renfe

O compromiso ambiental de Renfe é o elemento que guía as súas accións ambientais. Establece as obrigas e compromisos que Renfe adquire co medio ambiente e co seu medio social e forma parte da aposta de Renfe polo desenvolvemento sustentable, na súa tripla dimensión: económica, social e ambiental.

Renfe comprométese a:

Establecer publicamente, e por escrito, os seus compromisos ambientais.

Asumir compromisos ambientais de carácter voluntario, máis aló mesmo da normativa ambiental por parte de Renfe.

Desenvolver os instrumentos de xestión máis axeitados para reducir, e mesmo eliminar, os seus impactos ambientais, mediante unha adecuada organización interna.

Establecer vías axeitadas para a participación das partes interesadas na xestión ambiental de Renfe.

Comprobar a eficacia da súa xestión ambiental mediante o control da súa implementación e cumprimento, así como mediante a súa actualización e adaptación permanente ás demandas da sociedade.

Deste compromiso, ademais, derívase un decálogo ambiental que regula o sistema de xestión ambiental de Renfe.

Decálogo ambiental:

  • Cumprir a normativa ambiental e os compromisos voluntarios adquiridos.

  • Esixirlles ás súas filiais, aos seus contratistas e ás súas provedoras o mesmo grao de cumprimento.

  • Establecer sistemas de vixilancia ambiental.

  • Establecer programas de mellora continua da eficiencia enerxética.

  • Utilizar de forma eficiente o resto dos recursos.

  • Minimizar os residuos e a contaminación, mediante a redución do ruído e das emisións atmosféricas, incluídas as relativas ao Protocolo de Kioto.

  • Desenvolver obxectivos e programas periódicos de actuación ambiental baseados na mellora continua.

  • Desenvolver sistemas de xestión ambiental e sistemas integrados.

  • Sensibilizar, formar e motivar ambientalmente os seus empregados.

  • Fomentar a mobilidade sustentable e o diálogo coas partes interesadas.

Memoria ambiental 2008

A memoria ambiental 2008 de Renfe foi realizada consonte os criterios da GRI (Global Report Initiative), do Pacto Mundial e da ficha 330 da UIC de desempeño ambiental nas empresas ferroviarias. Esta memoria contén os principais datos de carácter ambiental de Renfe, con información sobre custos externos, contaminación, residuos e materiais, ademais doutros elementos clave da nosa relación coas partes interesadas en materia ambiental.

Participa connosco


En Renfe queremos que te impliques connosco na protección do medio ambiente. Por iso realizamos campañas educativas como as seguintes:


Se queres máis

Aquí podes conseguir información de proxectos e foros a nivel nacional e internacional nos que participa Renfe, así como outras ligazóns relacionadas co ferrocarril, o transporte e o medio ambiente.

  • Tren a Copenhague: Renfe participa nesta campaña internacional organizada pola Unión Internacional de Ferrocarrís (UIC). Os seus membros e patrocinadores están organizando a campaña internacional “Tren a Copenhague”, que consiste en distintas actividades e iniciativas arredor do próximo Cumio sobre o Cambio Climático que se celebrará a partir do 7 de decembro na capital danesa.
  • EcoTransIT: É unha ferramenta de información ambiental do transporte que compara o impacto dos distintos modos de transporte de mercancías en Europa. EcoTransIT compara o consumo de enerxía, os gases efecto invernadoiro e os gases de combustión do transporte de mercancías por ferrocarril, por camión, por barco e por avión. Para realizar os cálculos, esta ferramenta ten en conta: os servizos de transporte intermodal, as características das mercancías e as especificacións técnicas dos medios de locomoción.</p><p> Para calcular o impacto das túas viaxes
  • Ecopassenger: É unha ferramenta desenvolvida por UIC que permite a comparación dos impactos ambientais de diferentes modos de transporte de viaxeiros en Europa. Para calcular o impacto das túas viaxes
  • Foro das Empresas Ferroviarias pola Sustentabilidade: É unha agrupación de empresas ferroviarias públicas e privadas que teñen por obxectivo favorecer a mobilidade sustentable no noso país mediante o crecemento dos modos de transporte máis sustentables, como o ferrocarril. O Foro das empresas ferroviarias pola sustentabilidade naceu o 30 de novembro de 2006 por iniciativa de Renfe, no marco da VIII edición do Congreso Nacional do Medio Ambiente (Conama) en que se asinou a Declaración das empresas ferroviarias pola sustentabilidade.
  • Vías Verdes: Vías Verdes é un programa da Fundación dos Ferrocarrís Españois que adaptou trazados ferroviarios en desuso para actividades de cicloturismo e sendeirismo. Páxina da Asociación Europea de Vías Verdes: http://www.aevv-egwa.org/

Outras ligazóns de interese:

  • UIC Environment Páxina de medio ambiente da Unión Internacional de Ferrocarrís, que contén información sobre proxectos e políticas internacionais de carácter ambiental dentro do sector ferroviario.

  • CER: Páxina da Comunidade Europea de Ferrocarrís, onde tamén poderás atopar información ambiental sobre o sector ferroviario a nivel europeo.

  • Transport and Environment: Páxina da asociación europea Transport & Environment.

  • UITP: Páxina da Asociación Internacional de Transporte Público.

© Renfe. Todos os dereitos reservados.
Información legal |