Renfe. Condicións xerais de viaxeiros

TÍTULO I - Prestación dos servizos

1. Servizos de Cercanías

Os servizos de Cercanías son os que presta a Dirección Xeral dos Servizos de Cercanías e Media Distancia de Renfe-Operadora como tales, en cada momento, para cubrir as necesidades de mobilidade de cada núcleo. Enténdese por núcleo o ámbito xeográfico en que se prestan servizos de Cercanías. Estes servizos hanse realizaran cos medios materiais que en cada momento se destinen. Todos os servizos de Cercanías han estar debidamente sinalizados, para facilitar a súa identificación por parte do viaxeiro. Para utilizar os trens de Cercanías, os viaxeiros deberán posuír un título de transporte ou billete axeitado, nas condicións, prezos e horarios establecidos xenérica ou especificamente para cada oferta comercial. Os trens de Cercanías dispoñen dunha única clase, e a súa capacidade vén limitada polo número total de prazas, sentadas e de pé, de cada vehículo.

TÍTULO II - Título de transporte

2. Concepto

O título de transporte ou billete é o documento que formaliza o contrato de transporte entre Renfe-Operadora e o viaxeiro.

O contrato de transporte de viaxeiros en trens de Cercanías regúlase por estas Condicións xerais, que estarán a disposición dos viaxeiros.

3. Título de transporte

No título de transporte figurarán claramente lexibles, como mínimo, as seguintes inscricións e indicacións:

Anagrama/logotipo de Cercanías e de Renfe-Operadora.
CIF de Renfe-Operadora.
Zonas de traxecto ou, excepcionalmente, estación de destino.
Tarifa e prezo.
Incluída a taxa de seguridade SOV, SRC e IVE.

A información sobre os seguros concertados (SOV e SRC) atópase nas oficinas de atención ao cliente e na correspondente páxina en Internet de Renfe-Operadora.

4. Modalidades de títulos de transporte

Segundo a súa utilización e de acordo coas condicións especiais establecidas para cada un deles, os títulos de transporte ou billetes poden ser:

Simple: válido para realizar unha única viaxe.
Ida e volta: válido para unha persoa (o prezo leva redución con respecto ao de dous billetes simples).
"Ida e regreso": válido para unha persoa (o prezo equivale ao de dous billetes simples).
Colectivo: válido para máis dun viaxeiro.
Multiviaje ou abono temporal (tales como Bonotren, abono mensual etc.): válido para que o mesmo ou distinto titular realice máis dunha viaxe durante un período determinado de tempo.
Combinado: válido para outros medios de transporte complementarios ou que inclúan outros servizos, tales como culturais, de ocio etc.

Cada produto combinado poderá ter unhas condicións específicas que virán determinadas polo convenio comercial que o regule. Estas condicións estarán a disposición dos viaxeiros. Tamén serán válidos os abonos e títulos de transporte combinados con outros modos de transporte emitidos por entidades e institucións, que derivan de convenios subscritos cos mesmos, e cunhas condicións específicas que estarán, así mesmo, a disposición dos viaxeiros.

5. Venda de títulos de transporte

Os títulos de transporte ou billetes poderanse adquirir nos puntos de venda propios de Renfe-Operadora (despachos de billetes ou máquinas autovenda), nos alleos que esta autorice e, nos casos excepcionais previstos nestas Condicións, en ruta. Os títulos de transporte expediranse a través dos sistemas que Renfe-Operadora autorice.

O pagamento do importe dos títulos de transporte hase de efectuar en moeda de curso legal ou outro medio legal que Renfe-Operadora autorice. O viaxeiro deberá comprobar que os datos do título de transporte se axustan á súa petición. As reclamacións relativas ao título de transporte emitido ou ao importe do mesmo haberán de se formular no momento da súa expedición, agás no caso de que non haxa persoal na estación. En tal caso, poderase efectuar a reclamación en calquera estación que teña persoal ou dirixila por escrito a calquera oficina de Renfe-Operadora. En caso de perda ou extravío do título de transporte non se facilitará duplicado nin xustificante ningún. Inicio Inicio

6. Validez e formalización

Os títulos de transporte serán válidos para as datas, zonas, destinos e, no seu caso, período de tempo, indicados nos mesmos.

Ningún título de transporte será válido sen a correspondente impresión mecánica realizada no momento da súa emisión. A presentación simultánea ou consecutiva de máis dun título de transporte non será válida para realizar unha mesma viaxe a un prezo máis reducido, agás que o viaxeiro aboase a diferenza respecto ao prezo do total do traxecto. Calquera título de transporte adquirido antes dunha revisión de tarifas será válido para a súa data ou período de utilización, sen que cumpra aboar diferenza ningunha por parte do viaxeiro. A acumulación de descontos ou tarifas para a obtención dun título de transporte só será admitida nos termos establecidos nas tarifas correspondentes. Os billetes, abonos e tarxetas ou carnés non serán válidos se presentan deterioracións, emendas ou raspaduras. Nos núcleos con controis de acceso, unha vez pasados estes, tanto nas estacións de orixe como de destino ou, se for o caso, nas de transbordo, se o viaxeiro desexa acceder novamente á plataforma deberá adquirir un novo título de transporte ou efectuar unha nova cancelación no abono.

7. Anulación de títulos de transporte

Todo billete emitido poderá ser anulado nas condicións que a continuación se recollen, en función da natureza do título.

No caso de títulos de transporte Multiviaje ou abonos, a anulación por pedimento do viaxeiro deberase realizar, con carácter xeral, antes do comezo do seu período de validez. Os títulos de transporte simples, de dúas viaxes e colectivos deberanse anular na estación de orixe antes de transcorridas dúas horas desde a súa adquisición. Na anulación dun título de transporte, agás que se cumpran os requisitos estipulados na condición 24, deducirase un 15% do importe do título anulado en concepto de gastos de anulación.

8. Tarifas

As tarifas dos servizos de transporte de Cercanías estarán a disposición dos viaxeiros.

Todos os títulos de transporte expediranse conforme os prezos en vigor o día da súa emisión, que se amosarán no cadro de prezos oficiais exposto nos AVISOS de información dos correspondentes taboleiros de anuncios para que os viaxeiros poidan consultalos.
Serán de aplicación os descontos establecidos na lexislación vixente sobre familias numerosas, para o que os viaxeiros deberán acreditar a súa condición de beneficiarios mediante os títulos oficiais expedidos pola administración competente.

Os menores de seis anos que non ocupen praza non precisarán título de transporte e viaxarán de forma gratuíta. Estarán cubertos polo SOV e SRC.

9. Dereitos dos viaxeiros

Os viaxeiros dos servizos ferroviarios de Cercanías teñen, entre outros, os seguintes dereitos:

A/ Acceder ás publicacións, coa suficiente antelación, do horario dos servizos e dos prezos correspondentes.
B/ Recibir o servizo en axeitadas condicións de calidade e seguridade.
C/ Subscribir con Renfe-Operadora un contrato de transporte axustado ao disposto na lexislación en materia de transportes terrestres e de consumidores e usuarios.
D/ Ser informados dos procedementos establecidos para resolver as controversias que poidan xurdir en relación co transporte ferroviario.
E/ Efectuar as reclamacións e queixas que consideren oportunas e dirixirllas a Renfe-Operadora, para o que terán á súa disposición un libro ou follas de reclamacións nos termos previstos na normativa do sector ferroviario.
F/ Ser indemnizados polos prexuízos causados, no caso de incumprimento por parte de Renfe-Operadora das obrigas que lle corresponden.
G/ Ser informados das pólizas de seguro ou afianzamentos que Renfe-Operadora teña contratados para garantir a súa responsabilidade, nas oficinas de atención ao cliente e na correspondente páxina da Internet de Renfe-Operadora.
H/ Ser informados da existencia destas Condicións xerais, nos mesmos termos que figuran no apartado anterior.
I/ Anular os seus títulos de transporte nos termos previstos nestas Condicións xerais.

10. Obrigas dos viaxeiros

Os viaxeiros teñen as seguintes obrigas:

A/ Ir provistos do título de transporte correspondente durante o tempo que dure a viaxe e ata a saída da estación de destino.
B/ Atender ás indicacións que lles formulen os empregados de Renfe-Operadora en relación coa correcta prestación do servizo, así como co indicado a tal fin nos carteis colocados á vista en instalacións e coches.
C/ Respectar as medidas e controis que poidan establecerse en materia de protección civil e seguridade.

11. PROHIBICIÓNS

Os viaxeiros non poderán:

A/ Realizar accións que alteren a orde dentro dos trens, impliquen perigo para a integridade física dos demais viaxeiros ou os perturben, supoñan a deterioración do material dos vehículos ou poñan en perigo a seguridade do transporte.
B/ Viaxar en lugares distintos dos habilitados para os viaxeiros.
C/ Subir ao tren, ou baixar del, mentres está en movemento ou fóra das paradas establecidas para o efecto.
D/ Levar consigo materias susceptibles de explosión ou inflamación e vultos que polo seu tamaño, volume, contido ou olor poidan danar, molestar ou manchar os demais viaxeiros ou o material ferroviario.
E/ Calquera outra conduta prohibida pola lexislación vixente.

Os supostos anteriores serán susceptibles de seren sancionados tras a instrución do correspondente procedemento sancionador, sen prexuízo, ademais -nos supostos das letras a) e d)- da exclusión do viaxeiro, de conformidade co disposto no artigo 90 do Regulamento do sector ferroviario, sen que neses casos este teña dereito ao reembolso do prezo pagado polo título de transporte.

12. Equipaxe

Os trens de Cercanías non admiten facturación de equipaxe.
Todo viaxeiro provisto de billete poderá levar consigo, baixo a súa custodia e responsabilidade, nos lugares destinados para o efecto, ata dous vultos de man cunha limitación total de 20 kg. As dimensións do vulto maior non poderán exceder de 70 x 50 x 25 cm.

Considerarase equipaxe os vultos de man que conteñan pezas de roupa e obxectos de uso persoal ou profesional pertencentes ao viaxeiro, cuxa natureza non contraveña as disposicións de seguridade establecidas nas leis e regulamentos e non represente perigo ou molestias para outros viaxeiros. Renfe-Operadora non será responsable de ningunha incidencia, roubo, extravío ou danos ocasionados na equipaxe derivados da súa mala colocación ou contido, agás que lle fosen imputables.

13. Bicicletas

Admitirase o transporte de bicicletas nos trens e horarios expresamente autorizados en cada núcleo de Cercanías. Só se admitirá unha bicicleta por viaxeiro. A información correspondente aos devanditos extremos estará a disposición dos viaxeiros. A carga, custodia e descarga das bicicletas serán efectuadas polos seus propietarios e Renfe-Operadora non será responsable dos danos ou perdas que estas poidan sufrir durante a viaxe. O viaxeiro que leve unha bicicleta deberá manter en todo momento o coidado debido para garantir a seguridade e comodidade dos demais viaxeiros, e será responsable dos danos que se puidesen producir ao tren e a terceiros.

14. Viaxe con animais domésticos

Admitiranse para o seu transporte os cans guía de invidente, que poderán acompañar gratuitamente o seu titular. Se a súa agresividade o fixese necesario, irán provistos de cadea e buceira.
Admitirase o transporte de pequenos animais domésticos, sempre baixo a custodia do viaxeiro que os leve e sempre e cando os demais viaxeiros non se opoñan nin sufran ningunha molestia. O viaxeiro será responsable dos danos que os seus animais domésticos puidesen ocasionar. Os animais deberán ir, cando proceda, coa guía de sanidade, nas condicións hixiénico-sanitarias e de seguridade previstas na lexislación vixente.

Unicamente se admitirá un animal por viaxeiro. Este transporte poderase realizar nos trens, horarios e estacións autorizadas en cada núcleo de Cercanías. A información correspondente a tales extremos estará a disposición dos viaxeiros.

15. Viaxe con armas

Só se admitirán viaxeiros que porten armas nos trens de Cercanías cando cumpran os seguintes requisitos:

A/ Que se trate, en todo caso, de armas regulamentadas, segundo a súa definición legal.
B/ Que vaian desmontadas ou dentro das súas caixas ou fundas.
C/ Que vaian acompañadas das correspondentes guías, licenzas e demais documentación esixida legalmente.

Cando se trate de persoal das Forzas Armadas, de forzas e corpos de seguridade, do Servizo de Vixilancia Aduaneira ou de traballadores de empresas de seguridade que realicen funcións de custodia ou vixilancia, abondará con exhibir a súa guía de pertenza e a súa tarxeta de identificación militar ou, no seu caso, carné profesional. Os viaxeiros portadores de armas deberán en todo momento actuar coa dilixencia e precaución necesarias e comportarse de forma que non poidan causar perigo, alarma, danos ou molestias aos demais viaxeiros ou aos seus bens.

16. Obxectos esquecidos, perdidos ou abandonados

Os obxectos esquecidos, perdidos ou abandonados polos viaxeiros, así como todos aqueles cuxa procedencia se descoñeza, que sexan achados nos trens, plataformas ou outras dependencias de Renfe-Operadora, serán conservados por esta durante un prazo de dous meses. Levarase un rexistro de todos eles, onde se reflectirá a súa referencia e características principais e o día e lugar en que foron atopados, para os efectos do destino que, no seu caso, se lles deba dar de acordo coas disposicións vixentes ou, no seu defecto, o seu alleamento en poxa pública. Se antes de proceder ao seu alleamento os donos destes obxectos solicitasen a súa entrega, esta levarase a efecto tras a debida xustificación e aboamento dos gastos que procedan, incluídos os do seu transporte ata un lugar distinto daquel onde foron atopados.Inicio Inicio

17. Viaxeiros sen título de transporte

O viaxeiro que, procedente dunha estación con venda de billetes, acceda aos trens sen título de transporte válido ou sen a debida autorización deberá aboar o prezo dun título de transporte simple para o percorrido completo que vaia realizar, coa penalización ou recarga estipuladas nestas condicións, segundo corresponda. De negarse a isto, esixiráselle que abandone o tren na mesma estación, se o tren estiver estacionado, ou na seguinte con parada, caso de estar o tren en marcha. Todo o anterior será aplicable sen prexuízo de que, caso de identificar o viaxeiro, Renfe-Operadora formule a correspondente denuncia ante a Delegación do Goberno para a instrución do oportuno expediente sancionador por infracción administrativa, consonte o establecido no artigo 95 da Lei 39/2003, do 17 de novembro, do sector ferroviario. Para os efectos destas Condicións xerais entenderase que o viaxeiro carece de título de transporte cando non o formalizase, estea caducado, o presente con emendas, raspaduras ou riscos ou deteriorado (de tal forma que non permita comprobar os seus datos), ou cando non o acompañe da documentación necesaria habilitante para a natureza do título de transporte adquirido. As recargas aplicables, con independencia do prezo do billete e con excepción dos casos previstos no artigo 22 destas Condicións xerais, ascenderán ao dobre do importe do título de transporte simple, en día laborable (de luns a venres, non festivo), do máximo percorrido de cada núcleo. Naqueles núcleos integrados, total ou parcialmente, en consorcios de transporte, a recarga aplicable nestes supostos será a estipulada polo consorcio correspondente.

18. Ocupación de prazas

Antes de subir ao tren, o viaxeiro deberá comprobar que se trata do vehículo correspondente ao percorrido da súa viaxe e para o que o habilita o título de transporte adquirido. Os títulos de transporte para trens de Cercanías expediranse indistintamente para a súa utilización en praza sentada ou de pé por parte do viaxeiro.

19. Interrupción da viaxe por parte do viaxeiro e transbordos en ruta

A interrupción da viaxe por parte do viaxeiro non permite a súa continuación noutro tren posterior. O transbordo de trens que o viaxeiro haxa de efectuar para proseguir a viaxe polo itinerario e condicións indicadas no seu billete non se considerará interrupción da viaxe, senón trasbordo en ruta.

20. Prolongación do percorrido

O viaxeiro poderá prolongar a súa viaxe dentro e fóra do núcleo tras a comunicación e regularización na estación de orixe. De non se producir esta comunicación previa, aplicarase o indicado no apartado 17 destas Condicións xerais para viaxeiros sen título de transporte.
Os títulos de transporte Multiviaje ou Abono non admiten prolongación da viaxe fóra do núcleo.

21. Perda ou abandono do tren

A perda ou abandono do tren por parte do viaxeiro na estación de comezo da viaxe ou no seu transcurso non dará dereito a ningún reembolso.

22. Control de accesos

Os viaxeiros están obrigados a presentar o seu título de transporte e os documentos expresamente determinados que autoricen o seu uso tantas veces como llelo solicite o persoal de Renfe-Operadora, antes de acceder ao tren, no seu percorrido ou antes de abandonar a estación de destino. De non presentalo, considerarase para todos os efectos viaxeiro sen billete.
Os títulos de transporte que non sexan válidos ou sexan utilizados fraudulentamente serán retirados polos axentes de intervención en ruta ou por calquera outro persoal autorizado por Renfe-Operadora, sen dereito a reintegro ningún.
O viaxeiro a bordo sen título de transporte que accedese ao tren nunha estación sen posibilidade de venda de títulos de transporte deberá regularizar a súa situación perante o axente de intervención en ruta ou calquera outro autorizado por Renfe-Operadora. Neste suposto, o axente entregaralle ao viaxeiro o xustificante do pagamento realizado. Noutro caso, será de aplicación o indicado no apartado 17 destas Condicións xerais para viaxeiros sen título de transporte.
O control de acceso aos trens farase de xeito automático nas estacións que dispoñan de sistema de control de accesos, e o viaxeiro ten a obriga de utilizalo. Enténdese que un viaxeiro iniciou a viaxe unha vez traspasado este control de acceso.

Poderáselles denegar tamén o acceso aos vehículos de transporte e ás salas de embarque ou de espera a aquelas persoas que non se sometan aos controis de seguridade establecidos para o acceso dos viaxeiros aos vehículos. Nese caso o viaxeiro non terá dereito ao reembolso do prezo do billete.

23. Condicións de viaxe especiais

Os menores de 8 anos deberán viaxar sempre acompañados. Permitiráselles viaxar sen acompañamento aos nenos entre 8 e 12 anos se van provistos dunha autorización dos seus pais ou titor legal.
Ás persoas con discapacidade ou mobilidade reducida que requiran un tratamento de transporte especial ou diferenciado facilitaránselles, na medida do posible, todos os medios dispoñibles para o seu adecuado transporte ou mobilidade nas instalacións e trens de Renfe-Operadora en que sexa posible prestar este servizo.

24. Modificación do horario

Renfe-Operadora anunciará de forma anticipada os cambios de frecuencias de paso de trens nas distintas liñas.
De utilizarse o título de transporte Multiviaje ou Abono unha vez producido o cambio de horarios, entenderase que o viaxeiro o aceptou para todos os efectos.

Naqueles casos en que o cambio de horarios se produza cando o viaxeiro non chegou a concluír o consumo total do seu título Multiviaje ou Abono, e non estea de acordo ou se vexa prexudicado polo novo horario nas súas expectativas de viaxe, sempre que non utilizara o seu título de transporte con posterioridade ao cambio de horarios poderá solicitar o reintegro dos días restantes de acordo co disposto para títulos de transporte Multiviaje na condición 26, apartado 1.A.

TÍTULO IV- Responsabilidade de Renfe Operadora

25. Reclamacións

Renfe-Operadora está obrigada a efectuar o transporte contratado coa duración prevista nas condicións recollidas no título de transporte e nestas Condicións xerais, agás en caso de forza maior. Renfe-Operadora terá a disposición dos viaxeiros un libro ou follas de reclamacións nos termos previstos na lexislación ferroviaria. O viaxeiro que se considere lesionado no seu dereito poderá expoñer as súas queixas no devandito libro ou folla de reclamacións ou utilizando como medios de comunicación o correo ordinario, teléfono, telefax, correo electrónico, así como a través da Internet conforme se estableza para tal efecto ou mediante documento ou carta dirixida a calquera oficina de Renfe-Operadora. O prazo de presentación da reclamación será dun mes desde que se teña coñecemento do feito que a motivou. Sen prexuízo da utilización do libro ou follas de reclamacións, o viaxeiro poderá reclamar os danos e perdas ocasionados por Renfe-Operadora por vía xudicial ou, se for o caso, arbitral.

26. Indemnizacións

Agás por causa de forza maior, o viaxeiro afectado por unha cancelación, interrupción ou atraso da viaxe terá dereito a recibir a indemnización correspondente.

26.1 Cancelación do servizo de transporteEntenderase por cancelación da viaxe, sempre que non concorran causas de forza maior, a imposibilidade por parte de Renfe-Operadora de iniciar a mesma nas condicións recollidas no título de transporte, debido á supresión de trens durante polo menos unha hora. En caso de cancelación do servizo, o viaxeiro poderá optar por:

A/ A resolución do contrato de transportes, percibindo o importe íntegro cando se trate dun título de transporte simple, dun de dúas viaxes ou dun billete colectivo. No caso de títulos de transporte Multiviaje ou abonos, cando se comprobe que non se realizou a viaxe o importe que haberá de percibir o viaxeiro calcularase dividindo o prezo por:

10, no caso do Bonotren
50, no caso dun abono mensual
100, no caso de títulos de validez mensual e número de viaxes ilimitado.
300, no caso de títulos de validez trimestral e número de viaxes ilimitado.

B/ A habilitación do seu título de transporte para cando exista a posibilidade de realizar a viaxe.
C/ A realización da viaxe por outros modos de transporte que Renfe-Operadora habilite, no seu caso.

26.2 Interrupción da viaxeEntenderase por interrupción da viaxe, sempre que non concorran causas de forza maior, a súa paralización mentres se está a desenvolver. En caso de interrupción da viaxe unha vez iniciada, Renfe-Operadora estará obrigada a proporcionarlle ao viaxeiro, o máis axiña posible, o transporte noutro tren ou modo de transporte en condicións equivalentes ás pactadas. O viaxeiro poderá renunciar tamén a continuar a viaxe, ante o cal se procederá a indemnizalo nas mesmas condicións ca as estipuladas no apartado A) da condición anterior.

26.3 Atraso do tren

Agás por causa de forza maior, en caso de atraso superior a unha hora na chegada a destino, o viaxeiro terá dereito a unha indemnización pecuniaria equivalente ao cincuenta por cento do prezo da viaxe, segundo o título de transporte utilizado. Cando o atraso supere a hora e trinta minutos, a indemnización pecuniaria será equivalente ao total do devandito prezo.
Nos casos de títulos de transporte Multiviaje ou abonos, o importe que se computará para os efectos da indemnización á que se refire o apartado anterior será o correspondente a unha cancelación, e calcularase da mesma forma que se especifica na condición 26.1, apartado A).

26.4 Supostos especiaisCando exista cancelación ou interrupción do servizo contratado por persoas con discapacidade ou mobilidade reducida, levarase a cabo a habilitación do seu título de viaxe para outro tren ou modo de transporte coas mesmas condicións de accesibilidade que tiña o anterior.

TÍTULO V - Servizos complementarios

27. Aparcadoiros

Todos os clientes con billete de Cercanías e co desconto vinculado ao seu uso poderán utilizar os aparcadoiros asociados ás estacións xestionadas por Cercanías de Renfe-Operadora mediante o aboamento dos prezos establecidos polas tarifas en vigor o día da súa utilización. Os devanditos prezos están recollidos no cadro de prezos oficiais exposto nos AVISOS de información aos viaxeiros nos correspondentes taboleiros de anuncios. Entrada en vigorEn cumprimento do establecido polo artigo 59 da Lei 39/2003, do 17 de novembro, do sector ferroviario, as presentes Condicións xerais de contratos de transporte de viaxeiros de Cercanías foron obxecto da preceptiva autorización polo Ministerio de Fomento mediante a Resolución do secretario de Estado de Infraestruturas e Planificación do 21 de xuño de 2006, por delegación da ministra de Fomento de conformidade coa Orde FOM/2893/2005, do 14 de setembro (BOE do 19 de setembro de 2005), e entrarán en vigor no prazo dun mes desde a súa notificación á empresa ferroviaria Renfe-Operadora.